Wandelen langs de Schelde van de bron tot Antwerpen

Op internet vond ik onderstaand boeiend interview dat zeer handig is voor wandelaar die deze tocht even willen overdoen.

Interview Annick Kampen – 13 december 2004

Annick Kampen is een sportieve dame (60j) afkomstig uit Merksem. Haar binding met de Schelde is groot. Elke week is ze wel te vinden langs deze majestueuze rivier om stoom af te blazen of zomaar om de sfeer letterlijk ‘op te snuiven’.

Een paar jaar geleden tijdens een bezoekje aan het kasteeltje (nu bezoekerscentrum) de Notelaer in Bornem kwam ze op het idee om met dit ‘Scheldegevoel’ iets te doen. Fervente wandelaarster als ze is, besloot ze om samen met een vriendin op zoek te gaan naar de bron van de Schelde en haar loop te volgen tot in Antwerpen. Ook het ‘leven’ zelf, het ‘brongevoel’ dat dit met zich meebrengt en het gedicht van Emile Verhaeren ‘L’Escaut’ sterkte dit idee. Tijdens haar zoektocht naar informatie via onder andere toeristische diensten, op internet en via stafkaarten, kwam ze snel tot de conclusie dat de bestaande routes enkel gebaseerd waren op lussen of slechts beperkte stukjes langs de Schelde. Ze besloot dan maar zelf een tocht uit te stippelen samen met haar man en vriendin. Zo vertrokken Annick en Bernadette dan in september 2004 in Gouy, met haar man in de ‘bezemwagen’ om hen door de moeilijkste stukjes heen te loodsen, de picknik te verzorgen en de bagage te vervoeren. Een derde vriendin vervoegde hen dan onderweg. Het verhaal van drie moedige dames!

Hoe zou u uw tocht kort beschrijven?

A.K.: ‘Het was mooi van de eerste tot de laatste dag. En heel rustgevend. We hebben weliswaar de steden Valenciennes en Gent overgeslagen en bij de start moesten we af en toe terugkeren wegens privébezit, maar voor de rest hebben we de loop van de rivier redelijk goed kunnen volgen. Het klinkt misschien heel eentonig, maar dat is zeker niet zo! Het landschap verandert constant. Je leert ook het leven van schippers kennen, waarbij we langzaam de tekens en gewoonten doorkregen en er ook een vorm van contact was als we elkaar telkens voorbijstaken.’

Wat was jullie voornaamste drijfveer?

A.K.: ‘We wilden een mooie en bereikbare wandeltocht maken die voor iedereen geschikt is, dus ook voor mensen die een dagje ouder worden. Niet iedereen kan in de bergen gaan wandelen en dit is in alle opzichten een bereikbaar alternatief. Veel mensen zeiden: ‘daar heb ik nu nog nooit aan gedacht!’, terwijl het een zo voor de hand liggende keuze is. Alleen bestaat er nauwelijks gedetailleerde informatie over. Daarom hebben we ook alles nauwgezet genoteerd tijdens onze tocht.’

Waren er grote verschillen tussen Frankrijk en België?

A.K.: ‘In Frankrijk liepen we vooral op aardewegjes waar we regelmatig werden aangesproken door andere wandelaars. Dat is heel aangenaam stappen. Het was ook veel rustiger. In België zijn de jaagpaden allemaal gebetonneerd en hierover werden in Frankrijk dan weer regelmatig grapjes gemaakt door de plaatselijke bevolking! Heel confronterend wel. In het begin was het water ook nog heel proper en in Frankrijk is ook de begroeiing langs de dijken anders. Grote rietkragen zoals rond Bornem vind je daar bijvoorbeeld niet. De dijken zijn er ook smaller natuurlijk, je loopt er dichter bij het water en dat geeft toch wel een ander gevoel. Ook kom je pas cafeetjes tegen als je eenmaal in België bent! Toch wel goed om te weten als je af en toe pauzes wilt inlassen. In Frankrijk heb je het grootste verval, met veel sluizen dus, die telkens mooi versierd waren met bloemen en teksten.’

Hoe lang hebben jullie er uiteindelijk over gedaan?

A.K.:’ We zijn 11 dagen weggeweest, waarvan 9 stapdagen. Het was voor ons wel echt vakantie, met veel aandacht voor de omgeving. Geoefende stappers kunnen het ongetwijfeld veel sneller. Meestal stopten we al rond 16u en hadden dan een 20 à 25 km gewandeld. Het moeilijkste was om de juiste weg te vinden. Er komen veel kleine stroompjes toe in de Schelde en je moet zien dat je aan de juiste kant verder loopt, wat niet altijd evident is. Soms was het wel wat vreemd dat er heel weinig aanwijzingen langs de Schelde zijn over waar je je bevindt en dat is echt wel een nadeel. Met de auto moest mijn man soms grote omwegen maken, hij heeft toch een 1000 km gereden! Maar hierin zit wel ook het zoeken naar slaapplaatsen en het vervoer hier naar toe. Het vraagt dus wel wat voorbereiding, want het moet zeker mogelijk zijn om dichter bij de Schelde te overnachten. Daarom hoop ik dat de beschrijving van onze tocht toch al wat werk zal uitsparen voor mensen die het ook eens willen proberen.’

Wat was uw mooiste ervaring?

A.K.: ‘Het meest pakkend was de schoonheid en de rust van het water en het leven op de Schelde van de schippers. Je ziet ook echt de belangrijkheid van de rivier toenemen. In Sint-Amands hadden we een heel intense Schelde-ervaring bij zonsondergang tijdens een overnachting op een boerderij! Maar eigenlijk was het allemaal heel erg mooi en moeilijk met elkaar te vergelijken. Het contact met de plaatselijke bevolking was ook heel aangenaam. Soms kregen we meer uitleg over hun eigen activiteiten, over de werking van de sluizen aan de monding van de Dender bijvoorbeeld. De veren waren ook altijd een belevenis op zich en een welkome afwisseling. Mijn man is meer een natuurbelever en heeft heel veel plezier beleefd aan de vele vogels. Zelf vond ik de vele ijsvogeltjes een plezier voor het oog.’

‘Als inwoner van Antwerpen vond ik het een mooie verrassing om te zien dat de stad Antwerpen de inwoners van Gouy (aan de bron van de Schelde) bedankt omdat ze de hoeders zijn van de Schelde waar Antwerpen rijk door is geworden. Antwerpen heeft ook na de oorlog het gemeentehuis en de kerk van een schooltje terug opgebouwd.’

Tot waar zijn jullie dan uiteindelijk geraakt te voet?

A.K.: ‘We werden overgezet in door het voetveer in Kruibeke en van daar konden we te voet verder tot aan de kaaien van Antwerpen. Dat stukje was uiteraard minder mooi maar had dan weer andere aspecten die de moeite waard waren. Al was het maar het gevoel dat je zo echt Antwerpen binnengewandeld komt!’

Zijn jullie van plan om de Schelde ooit af te wandelen tot aan de monding?

A.K.: ‘Dat staat zeker in onze planning! Misschien zelfs dit jaar nog. We weten alleen nog niet welke kant we dan zullen nemen. Ook het afwandelen van de Dender werd ons voorgesteld door de plaatselijke bevolking.  Een tip die we graag zullen volgen!’

Veel succes!

Reisverslag voettocht langs “De Schelde” september 2004

We zijn onze tocht begonnen met twee vrouwen een van 52jaar en ik zelf 60 jaar.Vanaf Oudenaarde is er nog een vrouw bijgekomen van 60 jaar.Mijn man heeft voor de logistieke ondersteuning gezorgd en ons met de auto naar de logies gebracht,voor de bagage gezorgd en de twee overbruggingen gedaan, zonder deze ondersteuning was het voor ons niet haalbaar geweest.
 
Omdat ik al heel lang de Schelde wilde afwandelen en er geen informatie over vond hebben we het zelf uitgeprobeerd.Als eerste leidraad hebben we het boekje “Fietsen langs de Schelde” van Paul Maes gebruikt.Maar dat was niet voldoende en hebben digitale kaarten gekocht.We hadden de kaarten van het Nationaal Geografisch Instituut.
Nr. 44 Péruwelz/Nr.37 Tournai/Nr.29 Kortrijk/Nr.22 Gent/Nr.23 Mechelen/Nr.15 Antwerpen
Deze kaarten zijn 1: 50 000.De eerste kaart vanaf de bron hadden we spijtig niet.Voor de streek van Valenciennes en Gent zou een kaart 1:25 000 duidelijker zijn als je het er wil bij nemen.
Om in Gouy te geraken hebben we de autostrade E.17 genomen tot voorbij Cambrai , afrit nr.9 en dan de n.44  naar Catelet en zo naar Gouy, op het laatste is het aangeduid met.“Source de l’Escaut.

Dag 1
Gereden van Antwerpen naar Gouy.

Bezoek aan de “bron van de Schelde”. Omdat we daar niet echt het water konden volgen zijn we 3km. verder gereden naar Vendhuile, daar was een kanaal het “Canal de St.Quentin” dat zijn we beginnen volgen langs de linkeroever.De kleine Schelde die men niet kan volgen loopt mooi mee langs de rechteroever.Het is waarschijnlijk ook mogelijk om in Catelet te beginnen dit is dichter bij de bron.In Banteux overgestoken naar rechteroever.In Tordoir terug naar linkeroever tot Masniéres.We zijn vele +/-12 sluizen gepasseerd, de volgende dagen hebben we beter genoteerd waar we voorbij zijn gekomen, maar de eerste dag hadden we daar nog niet aan gedacht.In Frankrijk is het verval het grootst, dus ook de meeste sluizen.Stop eerste dag, 15.2 km. gestapt.
Overnachting in Cambrai, jeugdherberg l’étappe.

Dag 2
Vertrek terug op de brug van Masniéres L.O.

Hier een opsomming van de sluizen die we voorbij wandelen.
Ecluse de Bracheux L.O
Ecluse de Manais L.O
Ecluse de Talmo L.O
Ecluse de Noyelles L.O
Ecluse de Cantigneul L.O
Aan de sluis oversteken  naar R.O
Ecluse de Proville R.O
Ecluse de CantimpieR.O
Ecluse de Selles R.O
500m. voorbij deze sluis een heel mooie picknick plaats aan visvijvers R.O
Ecluse d’Erre R.O
Oversteken naar L.O.
Ecluse de Thuyn l’Evéque.
Ecluse D’Iwuy L.O
Verder wandelen tot brug Bassin Ronde.
In Cambray wordt het Canal St Quentin, Canal de L’Escaut
Kleine zijarmen komen in de Schelde.
Vandaag +- 24.50 km.gestapt.
Overnachting in Cambrai, jh.l’étappe.

Dag 3
Gestart aan de brug van Hordain.R.O

Gestapt van Hordain tot Bouchain en dan Neuville sur L’Escaut tot Denain R.O 10km.500m
De streek van Valenciennes hebben we overgeslagen wegens teveel industrie.
Met de auto tot  de sluis van Fresnes sur L’Escaut L.O.Verder wandelen tot de brug Hergenies terug oversteken naar R.O.Tot de oude vervallen sluis Rodignies.R.O 11km500m.
Vandaag +- 22 km.gestapt.
Overnachting in Vieux Condé.Chambre d’hôtes.

Dag 4
Vertrokken aan de brug van Mortagne du Nord R.O

Verder gestapt tot brug Bléharies en brug Hollain.
Op de brug Hollain oversteken naar L.O.
Eerste brug onderdoor.L.O 
Tweede brug TGV  Bruxelles –Paris-Londres L.O.
Derde brug onder Antoing L.O.
Vierde brug onder Pont de Vaulx L.O.
Links heel mooie site van oude kalk en cementovens, eventjes binnenkijken.Het was juist open monumentendag.
Vijfde brug onder Passerelle d’Allain L.O.
Zesde brug onder Pont à DevalléeL.O.
Binnenkomst Doornik zeer mooie stad.
Buiten Doornik linkeroever eerst een beetje industrie daarna heel mooi pad.
Langs rechteroever vlugger mooi pad.
Pont de Roullage.
Over Pont de Chine zijn we overgestoken naar R.O.
Gewandeld tot brug Pecq R.O laatste stuk was een graspaadje.
22,5 Km gestapt
Overnachting in Kain.L’Escapade.  

Dag 5
Vertrek brug Pecq R.O

Brug Warcoing R.O
Ecluse D’Herinnes R.O
Pont de Pottes R.O
Pont de Escanaffles R.O
Pont de Berchem R.O
Bezoek Oudenaarde, stadsbezoek en stadhuis.
+- 19.50 km.gestapt.
Overnachting in Kain.

Dag 6
Vertrokken aan de brug van Kluisbergen R.O

Verder tot Oudenaarde R.O
Eerst natuur dan industrie en dan de mooie stad Oudenaarde.
In Oudenaarde oversteken naar L.O
Vanaf de sluis van Oudenaarde L.O een stuk fietspad Scheldevalleiroute volgen.
En Scheldedeltaroute +- 2 km volgen op de openbare weg.
Eerst onder de Lotharingebrug L.O
Ohiobrug L.O terug van de grote weg af en terug op het jaagpad van de Schelde.
Brug “3e jagers te voet “onder.L.O
Aan de sluis Zingem- Zwalm gestopt.
+/- 21km. gestapt
Overnachting in Oudenaarde

Dag 7
Vertrokken aan de Gaverebrug R.O

Grenadiersbrug R.O
Aan de sluis splitsing van de Schelde rechts blijven
Gewandeld tot de 1è brug na de sluis, de brug van Merelbeke, RO. +-11km.heel mooi pad, het begin van de getijden!! Veel vogels gezien.
Na de middag Gent overgeslagen
Terug vertrokken aan de brug van Gent-brugge.R.O.grondgebied St.Amandsberg.
L.O kan ook en is gemakkelijker eerst industrie dan groen door de werken soms moeilijk
Tot juli 2005
Aan de Heusdenbrug zijn we overgestoken naar L.O
Gestopt aan de Mellebrug
+- 20 km. gestapt.
Overnachting in Munte Merelbeke Makkegem (t’tBakkershof – kinderboerderij.

Dag 8
Vertrokken aan de brug van Melle L.O

Brug Wetteren L.O
Voetgangersbrug Wetteren L.O
In Wetteren even de gewone weg volgen voorbij de hoge muur naast de Schelde en dan weer terug op het jaagpad.We zijn gestopt aan de voetveer van Schellbelle L.O
Even overgezet met de veer voor een tas koffie en dan weer terug gevaren naar L.O
Dan vervolgens brug Uitbergen L.O.Heel mooi stuk natuur steeds op de dijk gewandeld.
En dan verder gestapt tot de Schoonaardebrug L.O
Iets gedronken in het mooie Brughuis.
19km. gestapt.
Overnachting in Berlare.

Dag 9
Vertrek aan de Schoonaardebrug L.O

Bij de eerste voetveer overzetten naar R.O . opgelet om het half uur.
Heel mooie weg ,toeristisch pad , met veel oeverbegroeiing, voor de eerste maal zie je de Schelde niet altijd.
Rechts komt de Dender in de Schelde, voorbij de sluis is een voetgangersbrug, de brug oversteken.We mochten van de sluiswachter mee op zijn toren en zo hebben we uitleg gekregen over de werking van de sluis en het belang bij overstroming van de Dender dat het water kan overgesast worden in de Schelde.
Voorbij het bedieningsgebouw , Tijsluis , Dendermonde terug naar de schelde R.O dicht bij de openbare weg.
Dendermondebrug R.O. De Schelde loopt verder in zijn originele beding en word gebaggerd dus niet meer recht gekanaliseerd.
Vlassenbroekenbrug, vanaf hier het dijkwandelpad volgen, mooi maar heel toeristisch, een bocht even van de schelde weg, ook veel oeverbegroeiing.R.O.
Dan het pad volgen tot Baasrode langs kleine fabriekjes door het dorp van Baasrode tot de kerk.
Hier zijn we gestopt.
21 km. gestapt.
Overnachting Berlare

Dag 10
Vertrokken aan de kerk van Baasrode R.O

Met het voetveer overgezet naar L.O.
De Dender en Waasland fietsroute volgen voorbij het voetveer Mariekerke en Moerzeke L.O
Verder doorwandelen tot het voetveer De Drie Goten in Weert en dan overzetten naar R.O.
Dan hebben we gewoon het wandelpad gevolgd tot de tweede zijstraat voorbij “de Notelaer”
Daar zijn we gestopt.
22km.gestapt.
Overnachting St Amands.Hoevetoerisme.

Dag 11
Vertrokken over de brug van Temse voor Steendorp terug het jaagpad op L.O

Voorbij Rupelmonde door het stadje en zo terug de weg zoeken naar het jaagpad , het is een stukje GR.route.Van Rupelmonde voorbij het voetveer van Kallebeek L.O.Verder tot voetveer Kruibeke en dan overzetten naar R.O. Voorbij de overzet rechtdoor gaan, 1é straat links afslaan, pijl Polderstad volgen,Macabilaan. Terug links afslaan, rechtdoor gaan en dan door het Polderbos.Voor u rechts het bos in gaat is er links de mogelijkheid iets te drinken in het cafetaria van de HWS, de Hobokense Watersportclub met zicht op de Schelde.Verder door het bos, een padje gaat terug naar de Schelde, verder volgen tot het niet meer gaat en dan de kaaien op tot de grote Markt van ANTWERPEN.

Stadhuis van Cambrai

                                Tips voor overnachtingen:

We hadden dikwijls twee overnachtingen gepland per stopplaats en dat was teveel, zo hebben we enkele malen andere adressen gezocht, en dat was mogelijk maar brengt toch stress mee.We hadden eigenlijk alles op voorhand gereserveerd ,maar veranderen was nergens een probleem ,alleen enkele euro bij betalen , maar anders moesten we teveel terug rijden en dat kost ook geld. Men kan eigenlijk elke 20km. een ander overnachtingadres boeken.
 
Cambrai :
Jeugdherberg L’étappe
Sentier de l’église
59400 Cambray
educrotois@l-etappe.asso.fr
per nacht en p.p lakens inbegrepen 10.50euro
ontbijt 3.50euro
avondmaal 7.50 euro
basic maar goed
 
Vieux – Condé
Chambre d’hôtes nr.3850 drie kamers, ook mogelijkheid gîtes de france
Kamer drie personen 42 euro met ontbijt, goed adres heel vriendelijk en behulpzaam.
Mr.en Mme. Mathys
935 Rue de Calonne « Mont de Peruwelz »
59690 Vieux Conde
Tel.03-27-40-16-13
 
Kain 2 km. Van Doornik
Chambre d’hôtes
Chez Francoise et Michel Spinewine
44,rue du Saulchoir
7540 Kain tel.069/224836
francoise-michelspin@tiscali.be
45 euro voor kamer met twee personen plus ontbijt voor een nacht.
15 euro voor een bed op de mezzanine plus ontbijt.
42 euro voor meerdere nachten.Heel mooi maar niet echt heel vriendelijk.
 
Oudenaarde centrum
Fam . Decock
Devosstraat,15
9700 Oudenaarde
15 euro p.p. per nacht plus ontbijt
Echt in het centrum, het is een huis van een gynaecoloog.
Heel mooi en heel vriendelijk en veel ruimte.
 
Merelbeke Makkegem Munte
‘tBakkershof
Fam.Van den Meersschaut
Kastijdestraat,15
9820 Merelbeke Makkegem
Tel.09 362 10 22  of 09 384 63 48
25 euro pp.per nacht
Kinderboerderij, moeilijk te vinden, goed adres, heel vriendelijk, warm water teveel overschot van mestactieplan.
 
Berlare t’Passantje
Waterhoek, 11a
Berlare
Tel.052 424184
22.50 euro pp.per nacht
Kris.ve@compaqnet.be
Heel goed adres , vriendelijk en hulpvaardig ze hebben eigenlijk plaats voor drie personen maar hebben hun huis gegeven voor ons vier en zijn zelf in het vakantiehuisje in de tuin gaan slapen.
 
St Amands aan de Schelde
De Vromishoeve
Fam. De Blaiser- Goovaerts
Keten,23
2890 St.Amands
28 euro pp.per nacht omdat we maar een nacht bleven anders 24euro pp.
Vriendelijk maar niet veel ruimte.
 
Overal in België waren de ontbijten meer dan overvloedig en lekker en verzorgd.Dit het relaas van onze boeiende en vooral wondermooie Scheldetocht, het is mooi van begin tot einde.
  
Annick